Gvidonis Geographica

typed from:
Ravennatis Anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica:
Ex libris manu scriptis
ediderunt M. Pinder et G. Parthey.
Accedit Tabula (1860)

GVIDONIS GEOGRAPHICA G 1 449 1. Cum inter omnes homines socie- omnes omittunt mr. tatem quandam natura ipsa constituerit, constituerit] constituit mr. nec ulla sine rei vel operae collatione opere bfmr. ‖ collacione f. possit constare societas, in humani ge- neris societatem rerum nostrarum operum et studiorum non minimam partem con- ferre debemus. immo ut expressius et cercius fr. certius dicam, in humanae vitae commu- nionem pleraque nostra negotia et studia, negocia bfm. ‖ nostra res bmr. in quantum res nostra patitur et facultas et scientia amministrat, collocare debemus. administrat mr. 2. Nec hoc ex nostra simplici opinione oppinione r. proferimus, sed ex antiquorum philoso- set fm. ‖ phylosophorum m. phorum auctoritate, et maxime divinorum codices bfmr. G 2 450 et ipsorum ecclesiasticorum doctorum, quorum sententias et assertiones cano- sentencias et asserciones f. nizatas nos pro summo iure tenendas iure om. f. censemus. dixerunt enim etiam stoico- stoycorum phˉy m. rum philosophi, omnia sub celo propter homines, ergo homines propter homines, ut ostenderent et probarent homines ho- minum causa natos, et unumquemque unumquenque mr. hominum non sibi soli sed aliis vivere. set fmr. unde etiam in laudem Uticensis Catonis, qui apud Romanos habitus est sapientis- romanus fr. simus, Lucanus historiographus ita Lucanus] Pharsal. 2 383. ‖ hystoriographus mr, ystoriographus f, istoriographus b. nec sibi sed toti genitum se credere sed soli genitum se mr, se soli genitum sed toto b. soli genitum set toto f. mundo. Ambrosius vero doctor egregius in libro de officiis, Marci Tullii Ciceronis et ce- Marci] M. f. terorum qui de officiis scripsere faciens mentionem, hoc idem asserit, dicens eos asserit] asperit m. haec a divinis veteris testamenti aucto- ribus habuisse, poneus illud quod Moyses in libro Genesis de creatione secundi secundi] seculi et in margine al. secundi m, secundi et in margine al. seculi r, secī b. codices bfmr. G 3 451 hominis ait, ipsum deum rerum creatorem hominis evanid. in b. dixisse „non est bonum, hominem esse solum; faciamus ei adiutorium simile.“ per quod probat et ostendit, unumquem- unumquenque m. que hominum ceteris hominibus nasci et caeteris r. eis debere officium. eis] eius r. 3. Unde ego Guido inductus pro scien- sciencia f. tia mea et viribus statui in humani generis societatem et vitae communionem operum comunionem fr. et studiorum meorum quandam conferre particulam longo conquisitam labore, ut eorum qui de officiis scripsere studiis scripsit (corr. al. man. scripserunt) m. concordans, re ipsa et exercitio et in prae- exercicio f. senti et ceteros meo incitem exemplo, et caeteros r. ‖ meo] modo mr. in futuro ad quod laboro et intendo con- sequar praemium. codices bfmr. G 3 451a In bf sequuntur haec Primus liber continet Italiam, urbes et provin- Ytaliam f. cias Italie, et Romanam historiam. Secundus de regnis militieque vocabulis, de edi- milicieque f. ficiis publicis, de habitaculis, de civibus, et de anulis. Tertius de divisione orbis, de Asia, de Africa, tercius f. de Europa, nomina philosophorum, de mare medi- terraneo, de finibus maris, de insulis et promunto- riis. hucusque occeani insule. de promuntoriis, de montibus ceterisque vocabulis. Quartus liber regum cronica S. Ieronimi et An- cronica sci ieronimi f, cronicas ieronimi b. gustini. post Augustini b addit et. Quintus Alexandri magni historiam. Daretam. Quintus] habet f, a sec. manu additum eat in b. ‖ ystoriam f. ‖ Daretam] Laretam et troyanam ystoriam f. VI continet historiam Romanam. hunc versum а sec. manu habet b, om. f. ‖ post Romanum in b sequitur tabula Europae, quam repraesentavit Reiffenberg in Bulletins de l'Acad. royale de Bruxelles 1843 T.10 Felices tam magna queunt qui dona mereri, queunt] qˉ utinam f. Ut sua post obitum vivere facta putent. putent] p ...nt, et pro ute litteris eranidis a sec. manu inc b. Terra fretumque simul qua consistunt ratione rationi b. Et regum seriem nos liber iste docet. Hic reperire potes positos ex ordine reges, Gentes, monstra, feras pandit et historias. ystorias f. Ex quibus hec Guido documenta decora reliquit. Per quae perpetuo commemorandus erit. quae] quē b. In nomine dnˉī nrˉī Ihū Xpˉī dei eterni. om f. anno ab incarn. eius millesimo centesimo XVIIII, Indictione XII. G 4 452 4. Quodsi studiosus lector seu auditor studiosius m. subtilius scire voluerit totas circumqua- subtilius omittunt mr. ‖ circunquaque m. que partes per litora maris positas, ordi- parte bf. ‖ littora f. natim unam post alteram, quamquam eas quanquam m. codices bfmr. — cf. Rav. 325 6 sq. G 6 453 iam in propriis patrias nominaverim, ta- nominavero f. men reiterans Christo favente minutius Christum f. ‖ minucius f. designabo. dessignabo m. ‖ post designabo f rubro addit prima finis ytalie, m addit ITALIA. 5. Italia habens fines ab occidente mon- Italia] Ravenn. 292 4 sq., ytalia r. tes excelsos, quos quidam Titanos dicunt, tytanos fmr. alii Alpes Iovias nominant, incipientes a ionias mr. ‖ incipiente bf. mari Gallico, quod et Tirrenum, haud tirenum mr, tyrchenum b. ‖ haut bf. longe a praedicta civitate Vigintimilio. praedicta om. f. qui videlicet montes dividunt inter pro- vinciam Septimanam et Italiam, inter Re- ytaliam mr hic et infra. ‖ racianos f. tianos et Italiam, inter Carantanos et Ita- inter Carantanos et Italiam om. r. liam, inter patriam Carnuntum et Italiam, Carnuntum] et Carnuntum f. quod iugum Carnich ab antiquis Alpes Iuliae dicebantur, quique etiam tali modo claudentes Italiam descendunt ad sinum maris Adriatici non longe a civitate Thar- adriaci mr. satico provinciae Liburniae in locum qui dicitur Fanas. fonas f. 6. A secundo latere est Italiae finis per А om. f. codices bfmr. — cf. Rav. 325 10 sq. 292 4 sq. G 7 454 litora praedicti sinus maris Adriatici us- sinus] finus m. ‖ maris omittunt mr. que ad expletum tractum totius provin- ciae Histriae. hystrie mr. 7. Tertia vero finis Italiae est mare Gallicum, quod et Tyrrhenum, incipiens tirenum r, thirenum in. a praedictis montibus qui dividunt inter praedictis] prefatis mr. civitatem Vigintimilium et Niceam civi- tatem provinciae Septimaniae, et desi- nens in angustum fretum Regii provin- ciae Calabriae. quod fretum dividit Si- ciliam insulam ab Italia, quae prius unita ei, ut Salustius refert, fuerat, unde et ut Salustius refert] „ut etiam Sallustius dicit: Italiae Siciliam coniunctam constat fuisse“ Serv. ad Aen. 3 414; „fretum Siciliae quod Regium dicitur Salustius ex tali causa vocari scribit, dicens Italiae olim Siciliam coniunctam fuisse“ Isidor. orig. 13 18; „Salustius autem dicit Italiae coniunctam Siciliam fuisse“ Isidor. orig. 14 6; „nam olim dicit Sallustius Italiam Siciliae iunctam fuisse“ Lactant. (Luctat.) ad Statii Thebaid. 3 596 597. alio in loco una provinciarum eius po- alio in] in alio in b. nitur. 8. Quarta autem finis Italiae litoralia litora mr. Ionici maris, a praedicta civitate Regio in- cipientes, extensa per ora sinus Adriatici extensa per ora sinus] artensa per hora ficis f. codices bfmr. — cf. Rav. 293 9 sq. G 9 455 usque ad coniunctionem litoris superius littoris m, lictoris r. dictae provinciae Histriae. 9. Scarifum vero eiusdem Italiac qui- scarifum] cariphum f. dam philosophi dixerunt inmanitate fungi phylosophi m hic et infra. ‖ imanitate m, scil. pro in amanitae. 6 etiam ] et m. 7 felxus m, modum, alii quoque graecae litterae simi- litudinem, nonnulli etiam tanquam pro- miscuos flexus conchilae marinae, ceteri autem in modum palmae hominis vel folii platani. dicitur enim quod a praefatis predictis f. Alpibus scarifo fungi ambiatur, a meridie scarinfo f. et mare Gallico tanquam littera summa summa] i. e. sigma. terminetur, a mare Ionico et oriente pro- pter sinuosos flexus maris veluti conchila figuretur, porro a septentrionali parte ut palma hominis vel folium depingitur platani. (10. Verum Italiae longitudo, quae ab Verum — centena sunt] ex Solini cap. 2. angusta b. Augusta Praetoria per Urbem Capuamque porrigitur usque ad oppidum Regium, dirigitur b. decies centena et viginti passuum colligit, passuum] milia passuum Solinus. latitudo, ubi plurimum, quadringenta de- codices bfmr. — cf. Rav. 294 8 sq.; Solin. с. 2. G 11 456 cem, ubi minimum, centum triginta sex centum trigmta sex] CXXXVI mr Solinus. milia. artissima est ad portum quem milia om. mr Solinus. Castra dicunt Hannibalis: neque enim hanibalis r, annibalis f Solinus. excedit quadraginta milia. umbilicum, quadraginta] XL mr. ‖ milia om. mr. ut Varro tradit, in agro Reatino habet; at in solidum spatium circuitus universi circūitus bf. vicies quadragies novies centena sunt.) 11. Quam videlicet novissimam Italiam ante Quam b habet de urbibus italie. ‖ Quam videlicet etc.] Ravenn. 249 10 sq. ‖ novissimam] nobilissimam Rav. quidam philosophi amplius quam septin- phylosophi m, filosophy b. gentas civitates habuisse dixerunt, ex qui- ex] et m. bus aliquas ab occidentali eius parte et claustra Alpium incipiens intuli, in primis civitatem Alpendinam, item Gessabonam bessabonam f. Secutionam Secutionam] nonnisi a sec. manu habet m, secucionam f. Ocellium Fines Staurinis. Staurinis] saturnius mr. codices bfmr. — cf. Solin, с. 2; Rav. 249 10 sq. G 14 457 12. Item iuxta easdem Alpes est ci- vitas quae dicitur Graia, deinde Arebribium atebribuā f. Augusta Preduria Augusta om. f. Bitricium Eporegia. 13. Item iuxta praescriptam civitatem Item om. r. ‖ iuxta om. bfm. quae dicitur Staurinis est civitas quae Staurinis] saturnius mr. appellatur Quadrataniam, item Quadrataniam] Quadrata municipium Rav. Rigomacum rigomacam r, rigomachum bf. Cocias Laumedon Ticinum quae nunc Papia Lambrum iambrum mr. Quadratam Padam. 14. Item iuxta praefatam civitatem Eporegiam haud longe ab Alpe civitas est quae dicitur Victimula, item vinctimilia f. Ossila ossilia mr. codices bfmr. — cf. Rav. 250 4 sq. G 15 458 Scaciona staciona f. Maiessa mouessa (ut videtur) r. Lebontia letoncia f. Bellanica Bellinciona belliciona fmr. Omula Clevenna. cluentia mr. 15. Item ad inferiora sunt civitates Plumbea quae confinatur cum territorio cum] con b. praedictae civitatis Staurinensis, item civitatis saturinensis r, stauriensis civitatis f. Vercellis Novaria novara f. Sibrie Cumo Mediolanum Laude Pompei laude pompey f. Pergamum Leuceris Brixia brexia bmr. Acerula Cremona Ariolita areolica f. Verona codices bfmr. — cf. Rav. 251 11 sq. G 18 459 Bridiacum Mantua, ex qua poeta Virgilius ex] et m. extitit oriundus extit m. Hostilia om. f. Forolia. 16. Item a superiori iterum parte non longe ab Alpe sunt civitates, id est id est om. mr. Crimium Crimium] Sirmio Rav. Garda Lageris lagens m. Tritonia Tridentum. 17. Item in regione Venetiarum sunt veneciarum f. civitates Vicentia vicencia f, vincentia b. Patavium pattavium r. Altinum Concordia Trabium Opitergium. 18. Item desuper sunt civitates Filaria Sosonia sosoma bf. Ceneda cenada f. codices bfmr. — cf. Rav. 253 2 sq. G 20 460 Aquilegia Foroiulii. 19. Item in regione Histriae sunt civi- ystrie f, hystrie mr. tates Treiesta Sapara sarapa f. Umagum Neapolis Parentia patencia f. Ribingium ribigium m. Pola. 20. Nominare itaque litoreas Italiae ci- vitates volens, ab inferioribus partibus in- ytalie fmr. choandum est, id est a civitate Arsia, incoandum mr. quae confinium Liburniae Histriaeque provinciarum est. sed quia iam supe- ystrieque f, hyatrieque m. rius dictas ingessi civitates, ut membra- set f. tim eas in unaquaque provincia expone- rem, nunc easdem non incongrue reite- rans ordinatius explicabo: ordinacius f, ordinatus r. Arsia Nissacium Pola Ribingium Neapolis Umagum vinagum mr. codices bfmr. — cf. Rav. 254 13 sq. G 20 461 Sapara quae et Sibaris Silvium Piranium pirranium r, pirramum bf, pirannium m. Capris capitis f. Treiesta Foroiulii Puciolis pociolis r, puciosis f. Aquileia Concordia Altinum quae nunc Pucellis di- altimum f. ‖ putcellis mr. citur Tarbisium Patavium: hanc Antenor mediis pattavium r. ‖ meditis f, medius (corr. mediis) b „mediis elapsus Achivis“ Virg. Aen. 1 242. Achivis elapsus a Troiae excidio con- troye m. didit: Mons silicis mos silicis mr. Prosilia Adeustum Hadrianopolis Ravenna, in qua idem cosmo- in qua idem] inquid' f. graphiae expositor huius licet indoctus indoct' imus (corr. indoctissimus) m. imus Christi servus exortus sum; quae codices bfmr. — cf. Rav. 257 1 sq. G 21 462 scilicet non solum nobilitate, sed et au- set f. ‖ et om. mr. tentu regio inter ceteras olim celsior, nunc deo volente dignitate ecclesiastica atque pontificali, martirum in ea coru- atque] ac mr. ‖ coruscancium f, corruscantium br, conruscantium m. scantium meritis famosior excelsior ex- excolitur] excellit bf. colitur. 21. Item Cesarea cesorea b. Classis Ariminum Pisaurum pesarum bf. Fanum Senegallia quae et Senogallia Senegallia] senagallia mr, senagalia b. Sextia Ancona anchona bf. Humana Potentia potencia f. Sacrata Floxor fleror f. Pausulas Pensas Sabinis sibinis f. Asculum codices bfmr. — cf. Rav. 258 7 sq. G 22 463 Brutum brucum bmr. Pinnis pinnius mr. 22. Valba, quae etsi a mare centum centum] 100 m, 100 centum r. miliariis distet, territoria tamen eius us- que ad mare pertingunt, Adernum Ortona Anxinum auximum f. Teate teade bmr. Annum Pallanum Istonium istomum f. Larium Teanum Polonium Ergitium ergicium f. Tatinia Parthona Attie aicie f, aitie b. Sipontus Anxanum auranum f. Salinis quae et Salapis et] et et b. ‖ Salapis] salpis r. Aufidiena pro qua nunc Canne aufidiena f. codices bmr. — cf. Rav. 259 9 sq. G 22 464 Bardulos quae et Barulos Bardulos] dardulos f. ‖ Barulos | baruros bm, bauros r. Thirrennium quae et Trannis et In- thirennium bf. ‖ iintemramem r. teramnem nunc vero Trane dicitur. hanc quidam asseverant quod a Tyrreno duce quidam] etiam f. ‖ thireno m, thiremo r. Cadmi, qui pro sorore eiusdem Cadmi Cadmi] cathini f, cathmi b. ‖ cathini f, cathmi b. Europe Hispaniam usque navibus accessit, yspaniam f, spaniam b. post regressum vero tempestate ibidem appulsus de suo nomine in litore Adria- littor f. tici sinus eam condidit. quam Quintius quincius f. consul Romanorum pro immissione immo imo mr. 11 hanibalis mr, annibalis f. ‖ tarente r. susceptione Hannibalis cum Tarante fun- ditus evertit. postmodum vero ab uxore Traiani Augusti pro Hernia collega Octa- trayani f. ‖ pro Hernia] prohernia f, _p hernia bm, _p hernía r, an Plotina? „pro honore coniugis Traiani ac sui“ Mommsen. ‖ collega] ex lege? ‖ octaviā f. viani attavi sui reaedificata est, quando actavi m. ‖ rehedificata fm, hedificata r. pons et turris supra fluenta Aufidi amnis iuxta Canusium castrum in ipsius Tra- cannusium r. iani dignitate conditi sunt. in qua sci- licet turre miro labore ac lapide constru- cta tituli perhendie marmore latino apice perhendie] _p hendie mr, infra perendie c. 99. ‖ latines f. codices bfmr. — cf. Rav. 261 2 3. G 25 465 sculpti utroque latere leguntur ita DIVO TRAIANO SENATVS POPVLVSQVE ROMANVS HO- traiana b. NORIS VIRTVTISQVE CAVSA. in honorem honore bf. quoque eiusdem Augusti praedicta civitas predictas civitates f. de Tirheno per tractionem unius et mul- tyrchenio bf. tiplicationem alterius syllabae Traiana est alterius] unius f. ‖ sillabe fr. ‖ trayana f. vocata. nunc quoque abiecta ia syllaba ia] iam mr. ‖ sillaba f. Tranas vocatur, ut descriptores philoso- Tranas] trans. a. f. phi suis in scriptis asserunt. 24. Post hanc ponitur Melfis quae et melphis mr. Turris dicitur. dehinc Natiolum quae nunc Iunatium vocatur, dictum autem an- Iunatium] iuvenatium bmr. tiquitus Iuvenatium, quasi Iovis navigatio. Iuvenatium] iuvenaci f. dum enim patrem Saturnum in gralatium saturnium bf. ‖ gralacium f. in gralatium fugam mercartem] fortasse in vel intra Latium fugientem vel fugam parantem vel similiter. fugam mercartem a Creta navibus inse- cretā f. quitur, vi tempestatis ibidem devolutus vim b. oppidum statuit. opidum f. 25. Dehinc iuxta paucissimo intervalle per litus emenso, miliariorum scilicet duo- emense mr. ‖ duodecim] XII mr. decim, est Sibaris, quae nunc Baris di- codices bfmr. — cf. Rav.261 4 5. G 26 466 citur, Habens per constratam non longe a se ad firmum solum urbem Butuntum, Butuntum] bunnicum f. olim nobilem atque opulentam. de qua Sibari referi Iuvenalis satiricus, latius Iuvenalis 6 296 Sybarim memorat. ‖ satyricus bf. ‖ latius] latinus m. tamen Dionisius Ionicus, qui Romae bi- dyonisius f. ‖ yonicus mr. ‖ bibliotecarius fmr. bliothecarius per annos fuit XX, et orbem metro heroico graeco famine descripsit. „est“ inquit „Iovis magnum latibuli ag- iovi r. ‖ agˉestum r. gestum seductae Sibaris incolas gementis ruentes ob cultum Alphei oppressos.“ sunt versus Dionysii Periegetae 372-374 Ἔστι δέ κἀκεῖθι, Διὸς μέγα χωσαμένοιο, δειλαίη Σύβαρις, ναέτας στενάχουσα πεσόντας, μηναμένους ὑπὲρ αἶσαν Ἀλφειοῦ γεράεσσιν, quos summa inscitia ita ad verbum auctor vertit: κἀκεῖθι, latibuli (scilicet a κεύθειν); Διὸς μέγα χωσαμένοιο, Iovis magnum aggestum (scilicet a χώννυμι); δειλαίη, seductae; ναέτας στενάχουσα πεσόντας, incolas gementis ruentes etc. 26. Item terno miliario a litore civitas terno] tertio f. ‖ civitas] civitatis bfmr. ampla extitit Celia, oppidum Moles, Tur- Celia] eadem quae infra Cecilia. ‖ Moles om. r, hodie Mola. ris Caesaris, in qua est supra portum an- tiquitus condita ecclesia famosissima et omnibus venerabilis sancti martiris Viti. venerabilis om. f. ‖ Viti] etiamnum San Vito prope Polignano. codices bfmr. — cf. Rav. 261 6. G 27 467 a superiori terra tenus ecclesiae huius parte quino miliario avulsa in silvis ci- vitas est Cupersanum. iuxta portum vero cusperanum r, hodie Conversano. parva Polinianum. Polinianum] polimanum bfmr, hodie Polignano. 27. Dehinc in litore civitas Dirium, littore f. ‖ post civitas f addit est. ‖ Dirium] turium f. quae nunc Monopolis, est, habens in sil- Monopolis] etiamnum Monopoli. vis oppida quaedam opida f. Augnatium augnarium f. Speluncae Saunium Saunium] savinum f, Scamnum Tab. Valentium quae et Carbinium, valencium f. ‖ Carbinium] hodie Carovigni? sed fortasse nimium distat. et post has antiquior cunctarumque no- bilior Brundusium, in qua ecclesia sancti brundisium bf. pontificis et confessoris Christi Leucii egregio opere constructa, ubi et requie- et om. r. vit, cernitur. hanc urbem Romoald Be- romolat f, romolad b. ‖ beneventorum f. neventanorum princeps cum Tarento si- mul cepit et diruit, similiter quoque et similiter] simul mr. ceteras civitates Salentinae regionis, eo quod exercitus Romanorum ab urbe Con- codices bfmr. — cf. Rav. 261 7 sq. G 28 468 stantinopolitana missos susciperent et de- vote orientali aulae aut antiquitus, dum aut] num ut, an expungenda? Longobardorum gens divina permissione promissione f. Italiam infestarent, parerent. ytaliam f, etiam infra. 28. Dehinc urbs Lictia Idomenei regis, Lictia] aliis Lupia, nunc Lecce. ‖ ydomenei m. de qua Virgilius Virgilius] Aeneid. 3 400 401 Et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus. et Salentinos obsedit milite campos Lictius Idomeneus. Lictius] licus f. ‖ ydomeneus fmr. De hac theatrum tantummodo, ceteris moenibus solo coaequatis, olim solemni menibus bfmr. ‖ coequans f. ‖ solenni f. studio conditum restat. in cuius iam in- colae parvum pene lapsum municipium sibimet quod nomen antiquum reservat sibimet] sibinri b. ‖ antique bmr. fecere culmine, quod figuram magis urbis quam eandem urbem exprimit. in huius suburbanis monumenta antiquorum in- numera sub divo exposita solido sculpta cernuntur lapide. Cui coniuncta civitas Ruge dignoscitur. buge f. ‖ dinoscitur bf. ab hac usque Ydrontum, quae in litore ydrotytum b, cf. Rav. 262 2. codices bfmr. — cf. Rav. 262 1. G 29 469 et portu eiusdem Lictiae sita est, XXX XXX] triginta b. fere miliaria supputantur. subputantur m. 29. Ydrontus iorontus b. Minervum, in qua templum Mi- nervae, ubi Anchises pater Aeneae primo enee bfmr. ‖ primo hominem] immo primum omen. hominem equos pascentes Italiam ad- vectus prospexit, ut infit Virgilius. Virgilius] vir r; Aeneid. 3 537. Beretos quae nunc Leuca nunc post Leuca f. Yentos quae imnc Augentum augenium f, aulentum mr. Valentium valencium f. Lubias ubi nunc est Calipolis lubrias mr. ‖ fortasse ordo nominum turbatus est. apud Ravennatem (261 10 sq.) leguntur Brendesium, Baletium, Lupia, deinde (262 6-8) Baletium, Neretum, Manduris; infra autem c. 71 Valentium, Brundisium, Liccia, deinde Valentium, Lubias, Saturum. ‖ Calipolis] etiamnum Gallipoli. Saturum Tarentum, inclita ac regalis et omnium copiarum opulentissima, in qua Quintus Ennius poeta antiquissimus exor- Quintus] Q. fmr. ‖ Ennium Rudinum etiam Tarentinum appellari docet Hieronymus Columna in vita Ennii, etsi quae Sanctus Hieronymus in chronico Eusebiano habet „Quintus Ennius poeta Tarenti nascitur“ in Eusebii editione armenia non leguntur. tus Romae floruit. codices bfmr. — cf. Rav. 261 262. G 30 470 Mesochorus mesodonis mr. Metapontus, fulgentissima ac fer- tilis atque nobilitate insignis, in qua Sa- samnius mr, sammis f, samnis b. mius Pitagora philosophus post secessum phitagora bf, pictagora mr. Crotone deguit peripateticamque doctri- perypaticamque f, peripaticamque b. nam sequacibus tradidit. huius moenia menia bfmr. duo irrigui ac pulcherrimi amnes ambiunt, dextra laevaque mari influentes vastissime, Bradanus amenissimus, qui et Tardus Bradanus] etiamnum Bradano. propter sinuosos orbes sui discursus, unde et Bradinos graece dicitur, et Basentius bradmos m. ‖ basencium f, hodie Basiento. defluus et omni gravitate fecundus, pro- pter quod graece Basintos quasi badizon Rasintos bfmr. ‖ badizon sintomos] βαδίζων συωτόνως potius quam συντόμως. sintomos appellatur. 30. Dehinc civitas est Heraclea Senasum senerasum f, cf. Rav. 262 13. Turris Pellia Crotona Facenium facenum i. Hannibal. hanibal mr. codices bfmr. — cf. Rav. 262 10 sq. G 32 471 31. Item iuxta fretum quod inter Si- ciliam et Calabriara Italiae dividit est civitas quae dicitur Caulon Locris Sileum silleum bf. Leucopetia leocopecia f. Regium Columna Regia quae nunc Stilos columpna bf. Arciades Tauriana Amantea Angellum. 32. Item iuxta mare Gallicum et ma- gnum, quod et Tyrrenum, civitates sunt tirrenum f. Bibona Valentia, item bibena valencia f. Tanum Temsa tensa bfm. Clampetia clampencia f. Cerellis Laminium laminum bfr. Blandas Cessernia Buxentum codices bfmr. — cf. Rav. 263 7 sq. G 33 472 Bellias Pestum Silarum silalum (corr. silaum) m. Salernum, urbs principalis, quae prius Scorpius dicta est, in qua domini pietate concessum corpus sanctissimi evan- gelistae et apostoli Mathaei requiescit. 33. Amalfi amalphi f, desideratur apud Ravennatem. Surrentum Stabi Sarnum Pompei Eplontis Merdanium Merdanium] Merclanium etiam Rav. pro Herclanium. Neapolis nepolis. f. Puteolis In viniis niuinius mr, niuinis b, nuums f. Misenum Baie bale b. Cume cumme r, cum m. Liternum linternum mr. Vulturnum Sason codices bfmr. — cf. Rav. 264 12 sq. G 34 473 Sinuessa Menturnis Caieta Formis Portus Portus fortasse cum antecedente coniungendum. Fundis Terracina Turris Circeius tarceius f. Turres albas Plostris Satur quae et Neptunus Satur] Saturae palus Virgil.; de Satura et Istura cf. Vibius Sequ. p. 283 ed. Oberlin. ‖ neptûnus m. Istura Antium ancium mr, annū f. Lavinium lauinum b, laumum f. Laurentum lausentum bf. Ostia Tiberina. ab hac distat hostia mr. ‖ tyberina fm. ‖ ab] ad b. urbs Roma ad solum firmum miliaria XII. romana mr. ‖ XII] duodecim b. 34. Portum Augusti Astium Astium om. mr. Purgus purgs m. codices bfmr. — cf. Rav. 265 13 sq. G 34 474 Punicum Castrum novum Centum cellis Mimum Tabellaria tabellarium f. Gravisca Martha Forum Aurelii Armenta Ad novas ad nonas bmr. Subcosa Cosa Cosa post Ad portum Cose ponit b. Ad portum Cose Albinia Telamona telamonia r. Asta Umbrona Salembrum salenbrum f. Ardea Malliana malliaria m. Populonia Vadis Voliternis vadis velocianis f, vadis velotianis b. Celsinum codices bfmr. — cf. Rav. 267 1 sq. G 35 475 Bellia Herculis Fines Piscinis Turrida Pisa, quae civitas praedicta in Tuscia a Pelopide Tantali filio constructa et aedificata est, apud eam exulans. hedificata fmr. ‖ est om. f. ‖ exulas mr. 35. Fossis Papirianis Taberna frigida Lune Pulium Bibonia Rubra Cornelium Vulnecia vulcenia b, vulnecium r. Biron bndn f. Bexum Turres Cilicie Cilicie fortasse cum priori vocabulo coniungendum. Apennina appennina fmr. Ammonilia ammouilia mr. Ad Solaria codices bfmr. — cf. Rav. 268 8 sq. G 36 476 Ricina Genua Ficlinis fidinis mr. Navalia Alba Delicia Vico virginis Vatis Sabbatis vacis f. Albinganum Loco Vermanis leco mr. ‖ vernanis b. Casta Ballenis ballanis f. Avintimilium avigintimilium b. Alpe maritima, ubi iuxta litus maris Gallici completur Italia. 36. Item iuxta fines Alpium supra dictae Italiae est civitas quae dicitur civitatis m. Ororiatis, item Ororiatis] moriatis f. Albis Polentia polencia f. Pollentinum polentinum bmr. Agodanum Armesium Diovia dionia f. Capris. codices bfmr. — cf. Rav. 269 15 sq. G 37 477 37. Item ad aliam partem Italiae est civitas quae dicitur Levarnis, quae et confinis est levarmis br, levarnus m, levarinis f. praefatae maritimae civitatis Genuae. Item confinis eiusdem civitatis Levarnis civitatis om. mr. ‖ levarmis f. civitas est Dertona, item bertona f. Placentia placencia f. Florentiola florenciola f. Fidena Iulia Chisopolis quae et Parma seu vexillum dicitur vexillium m; cf. Rav. 272 3 4, ubi Parma Becillum. Tannetum Lepido regio regia bf. Tutena turena r, Mutina Rav. Forum Gallorum Bononia Claternum Fori Cornelii Faventia favencia f. Forum Livii foru livii b. Forum Popilii populi bf. Befania codices bfmr. — cf. Rav. 271 11 sq. G 38 478 Cesina Arsena Mons Felleris Orbinum orbinium b. Forosambronum Intercissa Gallis Luceolis Egubium quae Intervum dicitur inceruum r, interimˉ b. seu Constantiniana atque Iulia costantiniana m. Perusia 38. Betomia Tuder quae et Tudertina Ameria Orta Falleris Gallenisa gallema f. gallemsa b. Nepe Bacanis Beium Careia Roma insignis nobilissima et to- tocius f. tius orbis domina. urbis m. codices bfmr. — cf. Rav. 273 1 sq. G 40 479 39. Item desuper Roma eat civitas quae dicitur Gabium Preneste prenestre bf. Trebios Carseolis. cussiolis bf. 40. Iuxta civitatem vero Gabinium est gabimum b. civitas quae dicitur Aquina, item Status Pinas Bribila briblla mr, bibrila f. Sigruas Anagnias Alatrum Ferentinum Sura Fabraterre frabatterie r, frabatteriae m. Mulse mulce f. Arcis Aquinum Lasium cf. 481 12. Flexum Venafrum venastrum f. codices bfmr. — cf. Rav. 274 10 sq. G 41 480 Solatium Calligus gallicus f. Galatea galathoa r, gallatea m. Salmona Scila syla b, Castrum Hamiibal hanibal mr. Gacia gratia mr. Noban Caudium candium bf. gaudium mr. Beneventum, urbs ducalis inclita beneventus bf. nobilis atque fortissima; in hac ..... .....] vacuum spatium aliquot versuum habent bf, non habent mr. Nuceria ante Nuceria b addit I rubram. Etlanum Potentia potencia f. Cosilianum Fregenas. 41. Item iuxta Romam via Latina est om. Ravennas. civitas quae dicitur Ad decimum, item Ad decimum etiam Ant. Roboria. robona f. Roboraria Ant. codices bfmr. — cf. Rav. 276 1 sq. G 42 481 42. Item iuxta Romam via Appia est civitas quae dicitur Bobelia Aritia aracia bf, Velanubus vel anubus mr, velanubris f. Tres tabernas Appii Forum Feronia Suessa Irunca Pons Campanus Urbanis Cassinum, in quo est monaste- Cassinum — effulsit] haec glossa perperam ante Casulinum inserta est, cum ad pag. 479 22 pertineat, ubi male Lasium pro Cassino legitur. rium celeberrimum sancti Benedicti, in celeberimum m. quo idem vir sanctus omnibus miraculis effulsit. Casulinum Capua caput Campaniae, fertilis gloriosa principalis atque splendidissima, una ex tribus regiis ac famosis, Roma ex] et bf. ‖ regis bf. Kartagine ipsaque tertia. hanc inter com- tercia f. cf. Florus 1 11; p. 20 v. 17 Iahn. ‖ post complures lacunam trium versuum et dimidii capacem habet b, non habent fmr. codices bfmr. — cf. Rav. 276 16 sq. G 43 482 plures ..... erga muros huius Capuae Capuae omittunt mr. Vulturnus nobilis amnis currit. Vulturnus post amnis ponunt bf. 43. Deinde Tetella sen Atella deinde] dein b. ‖ tecella r. ‖ attella mr. Suessula Nola Nuceria iam supra secus litus noceria f. ‖ cecus f. maris scripta Constantia constancia. f. Abellinum Picensia Silarum Nares Lucanas Aceronia acerronia bf. Forum Populi Vico Mendileio uico uīdileio f. Herbulum Itemamnium Capracia cappacia f. Cratia cracia bf. Cosentia cosencia f. Terisa Aque Ancie Angitula, quae confinatur cum quae] quo bf. territorio civitatis Tauritanae, quae est teritorio m, temptorio f. codices bfmr. — cf. Rav. 277 12 sq. G 44 483 in litore maris Gallici seu Tyrreni. et littore f. ‖ tirreni bf. supersunt civitates in eadem regione Ballarum id est Billari Crater cratea r. Scillaceum scillacium b, squillacium f. Coccinium. cocimum f. ‖ post Coccinium spatium vacuum trium fere versuum b. 44. Item iuxta Romam via Numentana numentaria f. est civitas quae dicitur Humentum bumentum f. Aquas Albulas Tiburis Barie batie f. Laninas lamnas fmr. Rannes ramnes mr, ranneas b. Rotas rotam f, roras r. Aliphas Telesia thelesia mr. Sirpium siripium mr. Forum novum, quae civitas con- finis est urbis Beneventanae. post Beneventanae spatium vacuum duorum versuum et dimidii b. codices bfmr. — cf. Rav. 279 3 sq. G 46 484 45. Item iuxta urbem Romam via Sa- laria est civitas quae vocatur Hidenis Erectum crectum f. Tarfa farsa f. Nova Pitinum Pifernum pisernum f. Abeia abera f. Gabia Marrubium marubium bmr. Carbonaria Larinum lannum f. Aufidia aufidium b. Isernia Clitura Homa cf. Rav. 281 5. Cleturcium Bobianum robianum f. Rani Egotanticum egoranticum f. Erdona. 46. Item iuxta praedictam Pitinum est civitas quae dicitur civitas est mr. codices bfmr. — cf. Rav. 280 8 sq. G 48 485 Tyanum Mauricinum Tyanum] tiarium m, trarium r. Ceium Interbonium Corfinium corphinium mr. Mopsumeos Cerfenas cerphenas mr, cerfenos f. Sulmona. 47. Item urbs Arpos quam Diomedes dyomedes m. post Troiae condidit excidium iuxta si- synum f. num Adriaticum. in qua ...... post in qua vacuum spatium unius versus b. Luceria nobilis opulenta lucerna f, lucena b. Ecana quae nunc Troia vocatur etana f, ecaria mr. ‖ troia] tidia f, etiamnum Troja. Pandesia quae nunc Bibina. post Bibina spatium unius versus et dimidii b. Item duodecimo miliario ab urbe Si- Item — antiquam om. Rav. duodecimo] XII° mr. baris, quae nunc Baris dicitur, per con- stratam antiquam urbs Butuntum est. Rubus Sudas Canusium. in hac olim ..... in hac olim omittunt mr; in b sequitur spatium trium versuum et dimidii. 48. Item haud longe a civitate Bu- codices bfmr. — cf. Rav. 281 13 sq. G 49 486 tunto, quam praemisimus, Cecilia vastis- premissimus m. ‖ Celia supra 466 12. sima atque antiqua civitas est. deinde dein bmr. Esetium Norbe Veneris Lupicia Sublupicia Blera olera f. Silitum Venusium venesium f. ‖ post Venusium spatium duorum fere versuum b. Serica quae nunc Asculus ascalus f. Aquilonia Subromula. sub rumula bfm. Item civitas quae dicitur Pissandas. 49. Item Samnum sannū f. Ories, in qua reliquiae sanctorum martirum Crisanti et Dariae sunt. deinde grisanti bmr. ‖ sunt omittunt mr. ‖ dein mr. 21-487 7 non habet Ravennas. civitas Anxia Mutula mutula om. f, Mateolani Plin.? Minerva Mons Campi codices bfmr. — cf. Rav. 283 1 sq. G 50 487 Genusium Genusium] Genusini Plin., nunc Ginosa. Severianum quae nunc Mons Scabiosus dicitur Castra Hannibalis quae Materies hanibalis mr, annibalis bf. ab his Castris diversa sunt Castra Aniba Tabulae (Castra Anibal Ravennatis); neque prorsus convenit Annibali Tabulae (Aniaba et Anival Ravennatis). ‖ matenes f, num maceries? an quae nunc vocatur Matera? dicitur Murus Murus] nunc Muro. Botrum magnum botrōmagna mr, botrum magna b. Mesochorum quam Serichorum mesocorum mr. ‖ sericorum fmr. corrupte dicunt Bantea non habet Ravennas. Bantea] nunc S. Maria di Banzi. Nidum corvi quae est Acerrentia acerrencia f, hodie Acerenza. Grumentum quae dominio con- confirmata mr, confinita f. finata est cum Tarento. 50. Item iuxta Romam via Aurelia est civitas quae dicitur Lorion Pirgo Aquepirgo roma r. Tarquinium tranquinium m. codices bfmr. — v. 8 sq. cf. Rav. 284 2 sq. G 51 488 Blera Tuscana Maternum maturnum f. Saturnia, quae coniungitur cum saturniā f, saturmā b. territorio civitatis quae dicitur Ad novas, quae est ut praediximus iuxta mare Tyr- ut praediximus] cf. 474 10. ‖ tirrenum f, tirenum me. renum, quod et Gallicum. Item ibidem iuxta Romam civitas est Nova Nova] roma r. Sabbatis Foro Flogdis. Foro Flogdis] est Forum Clodi. 51. Item iuxta Luceriam et quam prae- Luceriam et quam praediximus Ecanam] territorium civitatis quam superius diximus Baccanis Дam. ‖ praediximus] cf. 478 19 ubi recle Bacanis. diximus Ecanam ad partem Tusciae ci- Ecanam] etanam f. vitas est Sutrium Magnensis, item magmensis r, maniensis m, mangnensis b. Forum Cassii Veturbo Balneum regis Urbevetus urbsvetus mr, uorbevetns b. Vulsinis vulsinus f, vulsinus (corr. vulsinis) b. Pallia codices bfmr. — cf. Rav. 284 13 sq. G 52 489 Clusium Ad novas Malliana maliana m. Meusulis Umbron unbron f. Sena Iulia Sexta sestaquis bf, sextaq_s mr. Aquis Populonia Vulturaria. 52. Item iuxta territorium civitatis quam praediximus Mensule est civitas quam] que bmr, qˉ f. ‖ praediximus] cf. v. 4. quae dicitur dicit r. Tifernum, quae et felicissimum. tifernium mr. ‖ felicissim m. Item Aretia Greca Lugaria Umbrium Veturris vecurris f. Equilia Florentia florencia f. Solaria Solaria] om. f. Eleana eleara f. codices bfmr. — cf. Rav. 286 3 sq. G 53 490 Piscaria Martis. 53. Item iuxta Florentiam est civitas florenciam f. ‖ civitas est bf. quae dicitur Fesulis. Item Arnum Portum Balba confinant m. ‖ territoria bf. Lucca quae confinatur cum ter- post territorio lacuna est in codicibus non indicata; multo plura exciderunt in Ravennate. ritorio ..... Aqua Viva Hieros. Tab. Aquae vivae Ocricula] cericula f, Utriculi Ant., Ucriculo Hieros. Ocricula Narnia et Narniae Ant., Narniae Hieros. Narnia Interamnio Tab., Interamnia Ant., Interamna Hieros. Interamnium Cofotina Recina] Adtine Recine Tabula, nullo milium numero interposito. Cofotina Recina Fanum fugitivum Fanum fugitivum] fanum fugiuium bmr, fanum fugiuinum f, mutatio Fani Fugitivi Hieros., fano fugitiui Tab. Spoletium; hanc sanctus pontifex Spoletio Tab., Spolitio Ant. Hieros. et martir Sabinus irradiat. Sabinus Diocletiani tempere Spoleti interfectus, in ecclesia extra muros ipsi dicata sepultus est. codices bfmr. — cf. Rav. 287 9 sq. G 54 491 Forum Flaminii forum flānum f, forum flamminii mr, forum flamini b, Foro Flamini Ant. Hieros., foro flāmini Tab. Assisium ascisium mr. Cortona Niceria Camelaria niceria calmellaria mr, Nucerini cognomine Favonienses et Camellani Plin., Nuceriae Ant., Noceria Hieros., Nucerio Camellaria Tab. Elvillum Elvillum] Helvillo Ant., Haluillo Tab. Ensis. Ensis] Ad ensem Tab.; Ad Hesis Hieros. 54. Item iuxta Romam civitas est Sa- Sabina — est omittunt mr. bina Reate Reate etiam Ant. Tab. alii, nunc Rieti. Vicum sororis Termania Casulis Martis. Casulis Martis, in codicibus non disiunctae, fortasse duae mansiones sunt. Item iuxta Reatinam civitas est quae civitas] civ. in codicibus. dicitur Agilis, item Aquae Catiliae Aque cittillie Tab., Aquae Cutiliae Plin., Cutillas Ant. Tistenta Tistenta] fisternas Tab.? Interocrium Interocrium] item Ocrium bfmr, Interocrio Ant. Tab. codices bfmr. G 55 492 Forum Decii Forum Decii etiam Plin., foroecri Tab. Facrina Facrina] Falacrino Ant., Palacrinis Tab., Phalacrine Suet. Martis Martis] Ad martis Tab. Befania Befania] Mevania? Sipicanum. Sipicanum] sipitanum fr, Surpicano Tab. 55. Item confinis territorii Spoletinae civitatis civitas est Trecas, in qua vir domini beatus Trecas] Trevis Hieros., nunc Trevi. confessor et pontifex Lupus requiescit, Lupus] Trecarum sive Augustobonae Galliae (nunc Troyes) episcopus. haec postmodum addita et urbis nomen in Trecas mutatum esse patet. ‖ requiescit] re delet r; quiescit bm. Fulginia Fulginia] fulcinia f, Fulginis Hieros., nunc Foligno. Spellum Spellum] spellium r, Hispellum Inscr. 3885 Orelli, nunc Spello. Camarinum Camariuum] hodie Camerino. Tunnon Tunnon] tum non b, timiron (ut videtur) r. Faveris favens mr. Pollentinum Pollentinum] apud Plinium coniunguntur Urbesalvia Pollentini, eiusdem regionis oppidum est Tolentinum. codices bfmr. G 56 493 Urbs Salvia Urbs Salvia] Urbe Salvia Ant., Urbesaluia Tab., nunc Urbisaglia. Reginia colonia Reginia colonia] Ricina Tab., COLONIA HELVIA RICINA Inscr. 915 Orelli. Ungula Ungula] est Cingulum; hodie Cingoli. Auximum Auximum etiam Ant., Ausimo Tab., nunc Osimo. Esis Esis] COL. AESIS Inscr. 3899 Orelli; nunc Iesi. Constantiniana Constantiniana] costantiniana m; idem nomen tribuitur Egubio 478 10. Pistria, quae confinatur cum ter- Pistria] Sestias Tab.? ritorio civitatis Senegalliensis, iuxta mare senegaliensis bmr. positae Ionium id est sinum Adriaticum. ionium positae b. 56. Sequitur omnium nobilior amoe- amenior mr. nior fertilior ditior atque potentior Italia ytalia fmr. generaliter tota, quam quidem plurimi non solum descripsere, sed et laudabiliter sed] set f. ac triumphabiliter cecinere philosophi tam ac] et f. ‖ phylosophi m. Graeci quam Latini. nec incongrue: quam] quam et bmr. quippe totius mundi monarchiam obse- tocius f. quiumque urbis ac plenitudinem sola in urbis] orbis? ‖ plenituninem b. ‖ in] mˉ mr. codices bfmr. G 57 494 domina et regina omnium urbium Roma sortita est. hanc ego iuxta ipsius phi- losophum Castorium exposui, continen- tem iutra se famosissimas atque victrices provincias XVIII, quarum nomina subter XVIII] decem et octo b. annexa sunt. anexa bf. (Sequuntur haec „Incipit liber provin- ciarum Italiae. omnis Italia quae versus meridiem ...... Sextadecima provincia Sicilia insula computatur, quae Tyrrheno mari seu Ionio alluitur, deque Siculi ducis proprio nomine nuncupatur,“ sumpta ex Pauli Diaconi hist. Lang. 2 9—21, qui- bus adiunguntur haec) 57. quae olim in Calabritidi extremo hic accedit liber lacobi Mazochii fol. CX. ‖ cabritidi bf, calaritidi Maz. iuncta perbibetur Italiae. unde et una ytalie fmr et sic in sequentibus. provinciarum eius a compluribus descri- bitur. sed per angustiam secundi diluvii set fr. ‖ secundi] seculi mr Maz., saeculi b. localis (nam non generalis) fretum illud in genera f. quo Scylla est et Caribdis scissum, insu- scilla f Maz. ‖ insulla f. lam illam reddit. unde et urbs in Calabri- unde] et inde mr. ‖ et] etiam bm Maz. ‖ cabritidi — Maz. codices bfmr. et v. 15 sq. Maz. G 58 495 tidi praemisso extremo litore posita ab litore] per litore fmr, in littore Maz., per litora b. Eolo rege ventorum concedente Hercule condita Regium quasi scissum nominatur: Regium] regum f. regma quippe eolice scissio appellatur. regma] rigma b, regina fmr Maz. ‖ scisso Maz. 58. In qua videlicet nobilissima spe- spetiosissima mr, om. f. ciosissima seu opulentissima diversarum seu opulentissima om. b. ‖ diversorum bmr. specierum atque semper tyrannica pluri- spetierum mr. ‖ tyrranita f, tyrranica m. mae civitates fuerunt, e quibus egregias civitatis b. ‖ fuere bmr Maz. urbes subter intexui, in primis primam et caput ceterarum Syracusam, in qua sanctissima siracusam r. virgo et martyr Christi Lucia suis co- martir fmr. ‖ lucia christi b. ‖ corruscat fr Maz., corrusscat b. ruscat virtutibus, Cataniam, quam splendidissima cathaniam bf, cathania Maz. ‖ quam] qua mr Maz., in qua f. Agathe aeque virgo et martyr Christi agata mr, agatha Maz. ‖ aeque ] atque Maz. ‖ martir fmr. sanctificat, item Tauromenia tauromena mr Maz. Messana codices bfmr et Maz. — v. 11 sq. cf. Rav. 402 9 sq. G 59 496 Dianae Tindareum diane f, dyane mr Maz. Acatinon tyndareum Maz. Colan acatium mr Maz. Abesa colon f. Kefaludin Thermis kafaludin f, refaludin mr Maz. Selentos termis mr Maz. Ponormum selentes mr, selenus Maz. Segesta Drepanis Lilybeon drepanum Maz. Labodes lilibeon mr. Selinis Tonocum Portum Pitharon tonacum Maz. Cesarea pitharo f, pitaron mr, pltaron Maz. Inna portum. 59. Item a superiori parte Syracusa- non habet Ravennas. siracusane f, syracusie mr, siracune b. nae urbis est civitas quae dicitur Ybia ibia Maz. codices bfmr et Maz. — cf. Rav. 402 13 sq. G 60 497 Morganum Centurica centurita f. Tircon tyrcon b, tyidō f. Mestratim mendatī f. Nolonia noloma Maz. Artenia artena mr, artera Maz. Divia Apollinis appollinis mr Maz. Septus sebtus bmr Maz. Ethna. eterna bf, aetna Maz. 60. Iuxta Panormum vero ci vitas est Nisura nisira Maz. Cytacia citacia bmr Maz. Parapon Prestus Moturo moturum Maz. Acris Mutaca Egestia Caripa Hylen hilen Maz. codices bfmr et Maz. — v. 11 sq. cf. Rav. 403 15 sq. G 62 498 Calvisiana caluisana Maz. Agrigentum. post Agrigentum Maz. add. etc. 61. Porro ex alia parte iuxta prae- prescripta f. scriptam civitatem Panormum est civitas quae dicitur Herbita Malistrata Prachara pracara mr Maz. Augurion Mestraton Enna. eana mr. 62. Sicilia insula tria habet promon- cicilia b. ‖ promunctoria bf. toria, unum quod Pelorum, et aspicit et om. f. ‖ aspicit] aspicit ad bf. aquilonem, cui Messana civitas proxima est, secundum ..... Syracusam, tertium Syracusam] siracusam fr, pachinum (ex coniectura?) Maz.; lacunam indicavimus. Lilibeum, et dirigitur in occasum. a Pe- pelorum bf. loro in Pachinum milia passuum 159; Pachinum] pachinnum mr, pacinum bf. a Pachino in Lilibeum 177, ab oriente Pachino] pachinno mr, paccino bf. ‖ libeum bf, lylibeum Maz. mari Adriatico. (Sequuntur „Fretum autem ..... infame monstris“ ex Isidori orig. 13 18.) codices bfmr et Maz. — cf. Rav. 404 9 sq. G 64 499 63. Septimadecima provincia Corsica a duce suo Corso nomen accepit, quae habet in longum miliaria 160 et in latum 26, e cuius subactas urbes intuli, id est subacta f. Marianis Colonia Iulii Turrinum turrinium Maz., tunnium f. Coenium Agiagium. agragum Maz. 64. Octavadecima provincia Sardinia quae in Tyrrenis fluctibus ambitur, et a tirrenis f, tyrenis mr, thyrrenis Maz. ‖ ambiuntur bf. ‖ a Sardo] sardo eius Maz. Sardo Herculis filio nominatur, qui cum hercule f. magna multitudine ad Libiam est pro- ad libyam est Maz., a Libya Isidori orig. 14 6 39 unde haec sumpta sunt. fectus, Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. quae tenet in longum miliaria 230 et in latum 180. latum] altum Maz. in qua plurimae fuerunt civitates, quarum fuere bmr. urbium nomina subnexa sunt. Caralis Agenorum Sulci Sardiparias codices bfmr et Maz. — cf. Rav. 413 4 sq. G 65 500 Neapolis Othoca otocha f. Tarri Bosa hosa f. Annucagrus annuc agrus f, annus agrus bmr Maz. Corni Turris Librisonis colonia Vilia velia m. Adselola Sacercin sacerdin f. Bibium. Item erga praescriptam civitatem Ca- carolis m. ralis sunt civitates Nora praesidium Castra felicia. foelicia Maz. 65. Ex alia quippe eiusdem Caralis parte sunt civitates Assimanrium aisimārium f, assimātium Maz. Saria Sariapis Sarpath sarphat mr Maz. Carzanica carsanisa f, canganica Maz. Custodia Rubriensis rubacensis f. codices bfmr et Maz. — cf. Rav. 411 8 sq. G 66 501 Pyresse pirresse f. Paurie paurine patyne Maz., Patrapanie Rav. Patine Ignovi. (Sequuntur „Sardinia quoque ..... Lo- crenses transeamus“ ex Solini cap. 4.) transeamus] hic desinunt codices mr. ITEM DE PEOVINCIIS ITALIAE SECVNDVM ITEM — PHILOSOPHOS om. f. QVOSDAM PHILOSOPHOS. 66. Prima igitur provincia Italiae Li - provinciarum b Maz. ‖ ytalie f. guria est, ubi constructa cernitur Me- diolanus nobilissima urbs, in qua san- ctissimus requiescit Ambrosius. Secunda Histria cum Neustria, quae Secunda] II f et sic deinceps usque ad XVIII. ‖ Hystria Maz., ystria f. Venetiarum antiqua dignoscitur. dinoscitur b Maz. Tertia propinqua praedictae Liguriae praescriptae Maz. Transpadanae ob constructam viam a Ro- transpadinae Maz., transpadine b, transpadanie f. manorum consule Emilio provincia est consule] et consule Maz. Emilia. provincia emilia est b, emilia provincia est Maz. Quarta ad sinum maris Adriatici est codices bfmr et Maz. — cf. Rav. 412 16 sq. et 247 7 sq. G 67 502 provincia Flaminia, quae et ipsa si- flamminia f. militer a constructa via per consulem Flaminium tale nomen sortita est. in hac circa potentissima et authentica ur- autentica f, auctentica Maz. bium sita consistit Ravenna, in qua re- quiescens praesul et martyr Apollinaris. martir f. ‖ appollinaris Maz. Quinta provinciarum Italiae Anno- ytalie f, italiae et Maz. ‖ Annorica b Maz. nica Pentapolensis est, super quam regio est quae castellanorum appellata est ab antiquis. Sexta a maris sinu Adriatici iuxta post iuxta dimidius versus vacuus in b. praedictam Pentapolim provincia Pici- praescriptam b Maz. num Spoletii Sauciensis est. spolecii sausiensis Maz. Septima provincia Dardensis est. 67. Octava coniunctam habens sibi Iapigiam a supiori id est occidentali plaga, rapigiam Maz. ‖ supiori] superiori Maz. et a superiori id est orientali regionem Solentinam, quae et Locria antiquitus salentinam Maz. dicta est, provincia Apulia est, quam alii ob nimiam fertilitatem omnium co- omni Maz. codices bf et Maz. — cf. Rav. 247 14 sq. G 68 503 piarum Epulia pronuntiant, quasi epulum pronunciant Maz. id est prandium paratum omni tempore. brandium Maz. Nona Calabria, quae primitus ab an- tiquis Britania dicta est ob immensam Britamnia Maz. ‖ inmensam b. affluentiam totius delitiae atque ubertatis. haec a superiore parte sui a mare magno Gallico seu Tirreno in Adriaticum pro- Tirreno] tynrenti b, thyrreno Maz. ‖ adriatum b. ‖ pertractum Maz. tractum provinciam habet Lucaniam, quae autentico nomine, id est graeco, Leucania dicitur. Decima quippe describitur in nullo in- nullo] nulla f. ferior dapsilitate copiarum Apuliae vel Calabriae, sed magis abundantior: quae set f. ‖ habundantior f Maz. scilicet Leucania ob nitorem prospectus sui tale nomen sortita est. 68. Undecima provincia Italiae est Sa- est ytalie f. mnium nobilissima, ut retro redeam. in qua est Beneventus, habens sibimet Marsorum regionem conexam a dextro connexam Maz. Romam euntibus latere. Duodecima est Campania venustis- sima omnium fertilissima atque famosis- atque] ē atque f. codices bf et Maz. — cf. Rav. 248 1 sq. G 69 504 sima, in qua est excellentior urbium excelsior b. Capua. Tertiadecima Tuscia nobilissima est. Quartadecima Nursia. Quintadecima Numantia, in qua ca- capud b. put totius mundi praeminet urbs Roma. praeeminet Maz. Sextadecima Etruria quae et Tirsi- nida. Septimadecima Umbria. ymbria f. Octavadecima Vintimilia Ripario- Riparioli Iordan, de reb. Get. c. 36. lum Linensis, quae et maritima. Lunensis Maz. ‖ maritima] hic desinunt f Maz. INCIPIT LIBER DESCRIPTIONIS TOTIVS MARIS. mar-ris b. 69. Si subtilius scire voluerit totas cir- cf. 452 1 sq. cumquaque parte per litora maris positas ordinatim unam post alteram, quamquam eas iam in propriis patrias nominaverim, tamen reiterans Christo favente minutius designabo, incipiens ab urbe Ravenna cf. 461 20 sq. Cesarea codices bf et Maz. — cf. Rav. 249 3 sq. et 325 6 sq. G 70 505 Classis Ariminum Pensaurum Fanum Senecalia quae Senegallia Sextia Anchona Numana Petentia Sacraria Floxora Pausula Inna 70. Firmum Cupra Troentina Peturnum Castrum novum Macrinum Pinnis Salinis Adernum Ortona Ansianum Teade Annum codex b. — cf. Rav. 436 3 sq. et Guido 462 8 sq. G 71 506 Pallannum Istonium Lacrinium Teanopolum Ergicum Ocinia Pordona Atre Sipontus Anxanum Salinis quae et Salpia Aufidiena pro qua nunc Canne 71. Bardulos quae et Baruldes Tirhennium quae et Trana Melfis quae et dicta prius Turris Natiolum quae nunc Ravenna- cium vocatur Sibaris id est Baris Cecilia oppidum Moles Turris Cesaris quae nunc Poli- manum Barium quae et Monopolis Augnatium Spelunca Saunium codex b. — cf. Rav. 327 13 sq. et Guido 463 11 sq. G 72 507 Valetum vel Valentium quae et Carpinium Brundisium Liccia Ruge Ydrontus Minervum Beretos quae nunc Leuca Yentos quae nunc Augentum 72. Valentium Lubias ubi nunc est Calipolis Amandrinum Saturum Mesochorus Tarentum Metapontus Senasum Turris Pellia Crotona Facenium Annibal. Item iuxta fretum quod inter Siciliam et Calabriam Italiae dividit est civitas quae dicitur Caulon codex b. — cf. Rav. 329 5 sq. et Guido 467 11 sq. G 74 508 Locris Scilleum Leucopetra Regium. Porro a prephata urbe Ravenna usque ad hanc Regium per hora maris civitates sunt LXXVII et supputantur miliaria mille LXXVII] sunt septuaginta octo. duodecim. 73. Iterum Columna Regia Arciades Tauriana Amantea Angellum. 74. Item iuxta mare magnum Galli- cum quod Tyrrenum civitas est Bibona Valentia Tenno Tempsa Clampetia Herculis Cerellis Laminium Blandas Cesernia Veneris codex b. — cf. Rav. 330 6 sq. et Guido 471 5 sq. G 75 509 Buxonia Bellia Herculia Pestum quae est destructa nunc Silarium Salernum Nuceria Amalfi Minerva Siratum vel Sirrentum Stabium Sarnum Pompei Oplontis Merclanium merelanium b. 75. Parthenopis quae et Neapolis Cripta Puteolis In viniis Cumas Baie Misenum Uturnum Uturnum] Liternum Rav. Vulturnum Safum codex b. — cf. Rav. 332 8 sq. et Guido 471 24 sq. G 76 510 Sinuessa Menturnis Caieta Formis fornus b. Fundis Terracina Turres Circeia Cerellos Turris alba Clostris Astura Antium Lavinium Laurentum Lausentum Ostia Fiberina. ab hac distat urbs Roma ad solum Fiberinum miliaria XII. 76. Portum Augusti Astium Purgus Punicum Castrum novum Centum cellis Manium Tuellaria codex b. — cf. Rav. 333 15 sq. et Guido 473 1 sq. G 77 511 Gravisca Martha Forum Aurelii Armenta Nova Saturnia Subcosa Cosa Portum 77. Albinia Telamona Asta Umbrona Malliana Populonia Vadis Volatianis Celsinum Ballia Herculis Fines Pisines Turrita Pisis, quae civitas praedicta in Tuscia a Pelopide Tantali filio constructa et aedificata est, apud eam exulans. 78. Fossici Papirianis codex b. — cf. Rav. 335 5 sq. et Guido 474 6 sq. G 79 512 Taberna strigida Lune Pulium Vigola Rubra Cornelia Cebula Munecia Boron Rexum Turres 79. Statine Appennina Ammonilia Ad Solaria Recima Genua Ficlinis Asta Navalia Alba Vicilia Vicus virginis Vatis Sabbatis Albingani Loco Germinis Costa Balenis codex b. — cf. Rav. 336 13 sq. et Guido 475 10 sq. G 80 513 Vigentimilium Alpis maritima. A civitate ergo Regio usque ad hanc quae vocatur Maritima miliaria mille sup- putantur et sunt civitates centum viginti. centum viginti] sunt centum septemdecim. 80. Deinde civitas Pomona Scapiana Nicea Nicalon colonia Tegulicia Aquis Sextis Masculla Solarium Calcaria Vicesimum Coloniam maritimam Fossis Marianis Nemaus Mediolana Agate Calum Latera Sextantiona Aque Converantia codex b. — cf. Rav. 338 6 sq. et Guido 476 11 sq. G 81 514 Burret Bugeth Rusinum Uterris 81. Narbona Cobusta Perurinova Perurinova] Ruscinone Rav. Aque calide Iuncaria Viniana Gerundia Aquis Buconis Colonia Burginum Seterra Praetorium Arragona Fines Ancistiana Palturiana Terragona Saltum Pinum Tria capita Dertosa Laubricatum codex b. — cf. Rav. 341 1 sq. G 83 515 82. Ildum Intibili Saguntum Valentia Sucrone Dinium Alterum Setabi Turres Edelle Celeris Ad lennes Ilice Cartago Partaria Varia Abdera Cesarea Augustana. A predicta civitate Alpis maritima A om. b. usque ad hanc Hispaniae Cesaream Au- gustanam civitates sunt LXXIIII et sup- LXXIIII] sunt sexaginta una. putantur miliaria mille decem. 83. Ab hac quoque civitas est Lenuba Macala Suel codex b. — cf. Rav. 342 11 sq. G 84 516 Sabessola vel Bardesola Saltum Bamaliana Gartecia Transducta Cetraria Melaria Belona. 84. Hinc invenitur fretus qui dicitur Septem. qui de mari Gallico Valeriaco mergit in Occeanum occidentalem Bri- tannicum, quique Gaditanus vocatur. quem transfretans homo in litore maris magni provinciae Maurorum, Africae finis vel principium, inveniet civitates Bovalicam Salam Tamanusidam Banasam Frigidis Lix coloniam Tabernas Zichim Tingin colonia Paretina Portum Sigensem codex b. — cf. Rav. 344 2 sq. G 86 517 Calama Valonice Portum magnum Cersenaria. 85. Lar castellum Cunagus Cesarea Tipassa Ciborim Icosium Rusgimia Rusicorus municipium minicipium b. Lomnium Rusubisim Rusuvicaris Casi municipium Ionmon Rusuvis municipium municipium] mona b. Salbas Musluvium orea Chosa Itiltili Patia 86. Cullum Rusicada codex b. — cf. Rav. 345 14 sq. G 87 518 Parasica Colocia Zaccha Monumentum Annibal Mazar Tacatua Suluccum Ypona regia, in qua gloriosissi- mus et omnium doctor affluentior doctor sanctissimus resplenduit Augustinus. Ubbus. Igitur a civitate praelata Cesarea Au- gustana usque ad hanc praemissam Ub- bum per ora maris civitates sunt LX et LX] sunt quinquaginta septem. supputantur miliaria mille quindecim. 87. Praeterea post has civitates est Armoniacus Biana Tunida Tabracha Ipposretum Tumsa Menbrona Utica Gallum gallinaccium codex b. — cf. Rav. 347 7 sq. G 89 519 Kartago maxima regalis inclita fortissima opulentissima atque nobilis- sima, quam robustissimus Christi martir et pontifex Ciprianus diverso dogmatum nectare, poematum quoque ac sophiae cultibus floridam praebuit. 88. Thunos Maxula Gumina Capos Aquas Siminina Missua Clyppeis Curum Neapolis Pulpite Adrimetus. ex hac sancti duo- decim fratres et martyres, e quibus fa- mosior sanctissimus nominatur Orontius, oriundi probantur, qui Italiam, una apud urbem Beneventum conditi, suis miraculis illustrant. 89. Ruspina Lepti minus Tapsum codex b. — cf. Rav. 345 13 sq. Subiecte Accola Ruspe Usila Taparura Themanas Macomades minores Ad oleastrum Praesidium post Praesidium omissa sunt quae habet Rav. 350 7-13 Lucene — Praesidium. Fresida Gypsarea Ammonis Sabrata Pontos Passaria Oxena Turris alba Getua Quintiliana. Porro a civitate Ububus usque ad hanc Quintilianam civitates sunt LII et suppu- LII] sunt quadraginta quattuor. tantur miliaria mille XXXVIII per litus Africae. codex b. — cf. Rav. 349 15 sq. G 91 521 90. Hinc civitas est Palma Mapta Paletis magna Subgoli Nivergi Simadana Thubactis Rastitiana Cisternas Nadalus Dision Onusol Musol Ficum Praetorium Putea nigra Macitapades maiores Zures Speluncas Iscina Mugud Aulazon Alma 91. Capsultimum Turris lapidum codex b. — cf. Rav.351 12 sq. G 92 522 Zacasama Didicca Trigulis Arepoenorum Anabucis Priscum Corniclanum Plunica Noetum Zatum Vernicida Hadrianopolis Theuchila Ptolomaida Callis Coenopolis Balatris Apollonia Cyrene Agabus. Ab urbe denique Quintiliana usque ad hanc Agabis per ora maris civitates sunt XLV et miliaria colliguntur mille XXIIII. XLV] ratio constat. 92. Dehinc civitas est Mandis Paliuris codex b. — cf. Rav. 353 3 sq. G 93 523 Meciris Sonia Antipegonia Cardum Nemesium Catabatimon Bugratim Nessus Paretonium Filiscum Patricum Comarum Monocaminum Almiris Tapostri Alexandria regia, cuius ambitus milium LX fuisse dicitur. in qua farus altissima, quae miraculum unum de se- ptem orbis miraculis, secundum a Ro- etiam apud Bedam primum miraculum est Capitolium, secundum pharus. mano ponitur. hanc venerabilis evange- lista Marcus consecrans unam e quattuor generalibus Christi ecclesiis statuit. statuit] statū b. 93. Canobum Ermupolis Tani codex b. — cf. Rav. 354 13 sq. G 94 524 Buti Thamum quae Thanus vel Ta- phnis est Ixion Heracleum Pilusium Gerra Cassion Ostracina Rinocoruron 94. Rasis Gaga Ascalona Azotus Lannia Ioppe Appollonia Cesarea Phalestinae Dora Ptolomaida Ecdilpa Tyrus Sidonia Vitiron Pale Pale] Palebiblios Rav. codex b. — cf. Rav. 355 18 sq. G 95 525 Biblos Biritos Botris Tripolis Ortosiada Axtasalon Balaneis Valtum Gababa Laodicia. Denique ab Agapis civitate per pro- tensum litoris usque ad praefinitam Lao- diciam civitates sunt LVI et numerantur LVI] sunt quinquaginta quattuor. mille tredecim passuum miliaria. 95. Et hinc civitates Orientis Seleutia Rosclum Alexandria minor cata Isson cata] a cata b ut codices Ravennatis. Catabolon Hyre Egis Mallion Cygnos Zephirion codex b. — cf. Rav. 357 8 sq. G 96 526 Solde Curicus Seleucia Trophirion Sarpedon Crunoi Kelendris Arsinoe Anemoria Antiochia magna (quam dominus Petrus apostolus suo pontificatu sancti- ficans unam e quattuor generalibus mundi ecclesiis sancxit) epi Tragon 96. Selerante Iotapis Siedra Caracesium Cibira Silde Eurimidion Magidone Attalia Olivia Phaselis Coridalion Limira codex b. — cf. Rav. 359 3 sq. G 97 527 Antisilon Patera Telmison Pathemis Lidia Gaunon Picos Lerinna 97. Cnidon Cnidon] cuidon b. Alicarnasos Mindon Iaason Iaason] laason b. Meleton Heraclea Pira Imote Palene Micale Ephesus, quam sanctus Iohannes theologus apostolus et evangelista irra- diatur. A Laodicia ergo usque ad Ephesum iuxta litora urbes LIII positae sunt et mi- LIII] sunt quinquaginta duae. liaria mille XV supputantur. codex b. — cf. Rav. 360 10 sq. G 99 528 98. Directe quoque civitas est Cistron Colophonea Lebedon Teum Smirna Smirna] smima b. Tennon Sime Mirea, quam divinus pontifex supra dicta Patera oriundus sanctus Ni- cholaus illuminat. 99. Elea Pitina Attalia Ellacia Orphanion Adrimitin Antandron Gangaron Ysson Smiemon Alexandria Troada, quae Ilium seu Dardania dicta est, Abidus Lampsacon codex b. — cf. Rav. 361 16 sq. G 100 529 Paroum Priapion Gramicon Kyzicon Apamia Cion Prenctos Eribulon Nichomedia regalis nobilis et olim opulenta, quam inter complures mar- tires ac sanctos perendie splendidissimus atleta Christi Pantaleon suis virtutibus in toto terrarum orbe clarificat. 100. Libissa Chalchidon aeque famosissima, quam Christi virgo et martir Eufimia licet in urbe regia quae huic contigua est tumuletur ob barbarorum incursum suo martirio suisque virtutibus facit ce- leberrimam, Ieron Promuntorium Angusti, quod de Ponto mergit in Propontidem, quodque catena una munitur ferrea, Herba Melena codex b. — cf. Rav. 363 5 sq. G 101 530 Arcene Silion Chelas Sagaris Ypion Billeon Licion Sileon Cyon Amastram. Ab urbe ergo Epheso per varios re- reflegus b. flexus sinuosi litoris usque ad praescri- ptam Amastra, in qua sanctus martyr Iacintus recubans novis lampat prodi- giis, civitates sunt quinquaginta et mi- quinquaginta] sunt quadraginta sex. liaria mille XXX colliguntur passuum. 101. Item civitas Tice Saeera Militon Armone Sinopi Clopatassa Carusa Orgibate codex b. — cf. Rav. 364 5 sq. G 102 531 Zacoria Ebeta Nauctacmon Ezena Amissos Ancone Heraclion Cenae Cenae Camilla] cena ecamilia b. Camilia Fitane. 102. Polemonium Malanchium Parnasum Zephirion Cerasunta Filocalia Cordulen Trapezunta Isulyne Ofiunte Medocina Solacina Gadimon Athina Arrabis codex b. — cf. Rav. 365 11 sq. G 104 532 Cessa Rithion Apsaron Bosphoron. 103. Acomasin Apiside Nigro Fasin Sigamon Cotaisis Charientis Chobus Tasbiros Cianeis Stelippon Nicopolis Lamiupolis Sebastobolis Apatura Ceppos Stratualis Malichin Acbeon Sindice. 104. Ermonasa Etkobrocon codex b. — cf. Rav. 367 2 sq. G 105 533 Latirita Suppatos Machara Friciorin Eraucionis Bitam Chimerium. A civitate praenominata Amastra Pa- a om. b. flagoniae per ora Ponti usque ad urbem istam Chimerium civitates LXV, et sup- LXV] ratio constat. putantur mille duocentum miliaria. duocentum] duodecim Rav. 105. Item civitas Panthua Nimphe Dine Ichigin Eygoga Teagina Acra Salolime Munisinon Muracum Allecturia Daldereen codex b. — cf. Rav. 368 10 sq. G 107 534 Olivapolis Bomstenida. post Bomstenida omittuntur quae habet Rav. 370 2 — 371 5 Calipolis — Mesembria. Porro a civitate praenominata Chimerio per litus Ponti usque ad civitatem Me- sembriam Traciae civitates sunt XIIII et scribuntur in numero miliaria passuum XIIII] ratio constat. mille XIII. 106. Deinde civitas Anchialis Apollonia Thera Burticon Scillea Philias Philias] pbilias b. Fimea Scycas Bizantion quae nunc Constanti- nopolis est, urbs regia et insignis, nova Roma, vestiens diadema totius cum pur- pura orbis. 107. Regium Heraclea Perinthon Heraclea Gothis codex b. — v. 3 sq. cf. Rav. 371 6 sq. G 108 535 Magrotichos Lucen Sextus Cela Calipolis Afrodisia quae nunc Redesto territorium. 108. Apris Enos Sirasceli Prolanis Dimis Dimis] dmus b. Traianopolis Tempbra Mitoliton Prindice Porsolis Confiton Topiron Topiron] topirōron b. Vicontissima Neapolis quae nunc Christopolis Philippis, quibus apostolus epi- stolam ad Philipenses scribit, Amphipolis Appollonia codex b. — cf. Rav. 372 8 sq. G 109 536 Mellifligri Thessalonici, ampla nobilis ac ve- nusta, cui apostolus Paulus divinam scri- psit epistolam, quamque gloriosissimus et oleo pietatis c tumulo sacro dapsiliter exundans martir sanctus irradiat Dimi- trius. 109. Pella, solium regni quondam Ma- cedonici, in qua Alexander magnus exor- tus est, Boroea Archelos Arulos Bada Anamon Imera Dium Sabacium Senas Thurista Tenos Lumbion Olipyon Larisa, urbs regni Mirmidonum, in qua regnavit Achilles famosissimus, codex b. — cf. Rav. 373 15 sq. G 110 537 quam modo melius sanctus martyr Achil- leus illuminat. Itaque a civitate praelata Mesebria per ora maris usque ad nominatam Larisam urbem civitates sunt quinquaginta quin- que et miliaria supponuntur mille centum quinquaginta quinque) sunt quinquaginta tres. tredecim. 110. Ab hac autem civitas est Grannona Phalaris Pharsalium Tapedon Thermopila Scorpia Elacia Cheroni Chromia Thespia Platea Pireon Athene, philosophorum et ora- torum quondam genitrix, in qua divinum lumen atque inextinguibile non in templo quod prophetae olim a Iasone rege dei prophetae] potius propiliae. genitrici semperque virginis Mariae con- codex b. — cf. Rav. 374 14 sq. G 111 538 ditum miro sumptu miroque lapide est, ut cernitur. 111. Eleusina Megara Stomis Corinthos, cui divinus apostolus duplicem destinavit epistolam, Cenchris Epitauron Maleon Boas Asopon Pithion Archadia Lacedemonia urbs Menelay, ex qua Patres Priami filius ad perditionem Troiae rapuit Helenam, Messena Asinne Machona Pilos Cyparissa Psamachon Olimpiada Eytide Cylene codex b. — cf. Rav. 375 14 sq. G 112 539 Dimis Patras: hanc urbem principis apostolorum germanus sanctus apostolus Andreas suarum per crucem depositione reliquiarum nobilitavit. nobilitatū b. 112. Egea quae Egeon, ex qua sancti Cosmas et Damianus anargiri filio san- ctissimae Theodotis exorti sunt, Egira Sicion Naupactos Calidon Ebenos Achelous Aiofus Perdoriptum Actranicopolis Slicisme Diana Butarutan Penice Acroceraunium quae et Bu- trehntos Aulona: hanc sanctus martir martir] martin' b. Danax sanctificat: Danax] cf. Farlati Illyr. sacri t. VII p. 397 2. codex b. — cf. Rav. 377 5 sq. G 113 540 Appollonia Apsum Genesis. 113. Epidaurus, quae nunc Dirachium, amplissima olim ac famosissima. haec a Zitho fratre Amphionis condita, inven- tore scilicet lirae, inter cetera sui or- natus Asclepium habuisse fertur. quae dum a consulibus Romanorum per le- gatos posceretur ut sibi de prestantiori- bus suis insignis aliquid largiretur, dum arbitrantur se susceptori Asclepium, draco inmanissimus adveniens eam medietenus quasi salutans pertransiit, ac neminem laedens in prora navis legatarum semet composuit, et cum eis Romam usque perrexit, ac sic Romam ut praemissum est pro Asclepio draconem impiissimum sunt adepti. in ea quoque postmodum adepti] adeptu b. sanctus Andreas apostolus unum de se- ptuaginta apostolis episcopum ordinavit, qui primo nomine Cesar dictus est, nunc vero Astius a civibus eiusdem urbis no- minatur; qui postquam eos emundatis squaloribus tenebrarum ad lucem veri- codex b. — cf. Rav. 378 15 sq. G 114 541 tatis Christi praedicatione perduxit, ibi- dem martirio coronatus quiescens immen- sis choruscat virtutibus. hanc etiam splendidissimus levita et martyr Ybasus cum suis sociis illustrat, qui Athenis oriundus apud praemissam Apolloniam martirio coronatus est, indeque advectus cum sociis et sanctis peregrinis signorum virtute ab invisibilibus atque visibilibus hostibus confert munitam. A supra dicta igitur Larisa per hora maris usque ad hanc ab Anastasio im- peratore restauratam quam nunc cerni- mus Dyrachium civitates sunt quinqua- quinquaginta septem] sunt quinquaginta sex. ginta septem et supputantur miliaria passuum mille duodecim. 114. Hinc quoque civitas est Pistrum Lissum Diode Codras Buccinium Budua Decadaron Epitauron ubi nunc est Ratisium codex b. — v. 11 sq. cf. Rav. 379 4 sq. G 115 542 Assidium Praetorium Turres Narona Praegoria Biston Aronix Oneon Nerente Iunope. 115. Spalathon Dianion Salona Siclis Tragurium Praetorianum Cesaris Praetorium magnum Arausiona Timbia Ridder Scardona Impletus Arausionium Neclinum codex b. — cf. Rav. 379 15 sq. G 116 543 Iadora Ebona Agit Corinthon. 116. Argerunton Bigi Ospella Publisca Senia Turres Raparia Tharsaticum Laureana Albona Arsia Nesacium Pola Remigium Parentium Neapolis Humagum Sipparis Silbonis Piranum. codex b. — cf. Rav. 381 4 sq. G 117 544 117. Capris Tergeste Alessiccion Foroiulium Puciolis Aquileia nobilis et olim inclita: hanc Attila saevissimus cepit et diruit: Concordia Altinum Trabitium Patavium, quam elapsus Achivis Antenor ..... Mons sylicis Prosilia Adestum Adrianopolis et praemissa Ravenna. Per sinuosa igitur litora Dalmatiae Liburniae et Venetiarum a praescripta urbe Epidaurum nunc Dirachium vide- licet usque ad saepe dictam urbem Ra- vennam civitates sunt LXXII et miliaria LXXII] sunt septuaginta una. passuum mille XVI colliguntur. codex b. — cf. Rav. 382 10 sq. G 119 545 118. Notum igitur mare mediterraneum quod Occeano circumdatur et magnum appellatur circumiens civitates quae in eius litore sitae sunt et earum quae non diu procul positae territoria litoribus con- finantur ordinatim designavimus, quae scilicet in summam DCCCLII colliguntur, miliaria vero passuum XĪĪĪĪ. D. XXI suppu- XĪĪĪĪ. D. XXI] sunt 14511; cf. 384 9; sequitur computus c. Summae urbium ab auctore indicatae. Numeri singularum urbium. Miliaria. 69 — 72 77 78 1012 73 — 79 120 117 1000 80 — 82 74 61 1010 83 — 86 60 57 1015 87 — 89 52 44 1038 90 — 91 45 45 1024 92 — 94 56 54 1013 95 — 97 53 52 1015 98 — 100 50 46 1030 101 — 104 65 65 1200 105 14 14 1013 106 — 109 55 53 1113 110 — 113 57 56 1012 114 — 117 72 71 1016 850 813 14511 tantur. 119. Nullus autem estimet quod igno- ignorantur b. ranter provincias per orbem positas seu codex b. — cf. Rav. 384 1 sq. G 119 546 patrias reciprocabiliter varietate designa- verim, dum quandoquidem quae iuxta Occeanum, aliquando quae ad mare ma- gnum nominavi, hinc vel inde sumens principia. enim non ignoranter sed pru- ignorantur b. denter magis gestum est. nam dum aut ab Occeano aut a iuga montium inchoa- tae sunt, ordinabiliter quae ab Occeano ad iuga et quae a iugis ad mare ma- gnum pertinxere, rursumque reiterata vicinia a mari magno ad iuga et a iugis ad Occeanum cum patria vel provincia quaque perventum est. et ut multilo- quium nomine incurram, si sensum fla- nomine] potius minime. gile mens variata aut levitate depressit ut a praelati instructus philosophis rem vel materiam tali sum tramite prosecutus menbratim inmunemque Christo adiu- vante, et quam ex parte quove in latere seu capite sitara proferens unam ab al- tera, nisi forte nunc incursione vel trans- mutatione more barbarico aliter numcu- pentur. (Sequuntur excerpta ex Isidoro Hispalensi.) codex b. — cf. Rav. 384 11 sq. G 121 547 120. Asia habens fines ab oriente ere- ante Asia add. terminum afr. et as. b, terminus africae et europae v. ‖ eremum ] erectium et f, ereiciū et v, ereitinˉ b. mum Indiae Dimericae intransmeabilem Dimericae] dim'ice f. ultraque ea deo nostro tantummodo co- tantummodo nostro f. gnitum. a parte vero meridiana habet fines Asia Ocean um quod tangit tertiam Indiam maiorem, Thermaticam et Ela- occeanum bf. ‖ terciam f. mitem; quod videlicet Oceanum similiter occeanum bf. tangit Persas et Arabas Aegyptumque et omittunt bf. ‖ Aegyptumque] Egyptum quoque f. inferiorem. a parte vero septentrionis habet Asia fines Oceanum Serianum mon- occeanum bf. tesque Ripheos. ex quibus montibus rifeos bf. egreditur fluvius Tanais, cuius plurima thanais v. ‖ plurimos f, pars plurima Rav. influit in sinum paludis Meotidae. proinde paladis 4. ‖ meotide f. recte eadem palus Asiae finis existit, eo extitit v. quod Tanais inter Asiam et Europam dividit. tanays f, thanais v. 121. Alii autem incongrue falluntur incongruo f. affirmantes fluvium Fasin, qui de Cau- fasit b, sassin v. codices bfv. — cf. Rav. 114 5 sq. G 121 548 caseis montibus egreditur et in mare quod est magnus sinus Ponticus influit, magnum sinum ponticum bf. inter Asiam et Europam dividere, di- centes Caucaseos secum Caspios ample- capsios bf. ctere, magnoque perplexu et intervallo sibimet eosdem Ripheos montes adunare. rhipheos b. sed ut praedictum est, omnimodo fal- set f. luntur: nam Asiae finis eiusdem septen- trionalis plagae Tanais et Meotida palus tanays f, thanais v. est. cuius immensa exundatio in eundem inmensa f, ininmensa b. ‖ eumdem b. magnum sinum Ponticum mergit. qui Pontus ad exteriorem partem per magnum angustum quod Hieron dicitur in Propon- Hieron] hyeron f, hychron b, icron v, Iero Rav. 38 1. propontide influunt bf. tidem influit. Propontides autem infe- rioribus angustiis terminata os magnum erninata v. mare sinumque mergit orientalem, cuius littoralia fines Asiae sunt septentriona- septemtrionaliter per hora b. liter per ora maris magni Aegyptii. ab egipcii f. occasu autem Asiae fines iuxta Oceanum asye f. ‖ occianum f, occeanum b. superius memoratae Aethiopiae Teligito- ethiopie f. ‖ tegilitorum b, Troglodytorum Rav. Teligitorum — Aethiopiae om. v. codices bfv. — cf. Rav. 115 13 sq. G 122 549 rum tangens Aegyptum inferiorem. ad egiptum f. frontem vero eiusdem Aethiopiae habet ethiopie f. fines pergrande Nitriae eremum, deinde heremum fv. praedictam Aegyptum, quae se spatio- praedicta bv. ‖ egiptum f. ‖ speciosissime bf. sissime dilatando usque ad mare magnum dillatando v. extenditur. 122. Africa habet fines ab oriente prae- ante Africa v habet terminus asiae et europae. ‖ africe b. latam Arabiam et regionem maris Rubri maris — regionem om. v. et ex parte regionem Hebraeorum. deinde ad mare magnum terminatur ad civitatem quae vocatur Rinocuroren, quae pertinet Rinocuroren] rinocuronēn b, nicouronu v. ad patriam Aegypti. ad partem vero egipti f. septentrionalem habet finem mare ma- gnum, cuius litora navigantur per totam littora fv. Aegyptum et Mauritaniam Cyrenensem, egiptum f. ‖ cirenensem bf. Africam atque Numidiam, Mauritaniam affricam f. ‖ post Numidiam spatium vacuum b. Caesariensem, Tingitanam quoque Mau- cesoriensem f. ‖ Mauritaniam] maritimam v. ritaniam, simulque Mauritaniam Gadita- maritaniam f, mauritānam b. nam usque ad saepius nominatum fretum codices bfv. — cf. Rav. 116 12 sq. et 165 11 sq. G 124 550 Gaditanum, ubi est Atlas et Herculis atlans bf. ‖ erculis b. columnae, quod, ut dictum est, dividit columpne f. ‖ est omittunt bf. Africam ab Europa, Mauritaniam quoque affricam f. ab Hispania. yspania f, ispania b. 123. Ad occasum autem haec eadem occasu b. portio habet fines praenominatum Gadi- tanum vergentem ex Oceano spatiosissimo occeano bf. ‖ spaciosissimo f. Gallico atque Valeriaco sen Hispanico. hyspanico f. nam nullo modo ab antiquis traditum re- repperitur b. peritur quod hoc mare, quod dicitur magnum, influat sivc emergat vel co- vel] sive v. puletur in alio loco mari Oceano praeter occeano bf. in superius scripto freto. quod terminum in superius] inferius f. ‖ fretu bf. termum affrice f. Africae et confinium Europae Gaditanum appellatur angustum. ad partem quoque post angustum v rubricam habet terminus europae et africae; post meridianam (v. 16) b terminum europe et africe. lacunam indicavimus, cf. Rav. 166 3. meridianam ..... 124. Europa habet finem ab oriente praenominatos montes Ripheos, ex quibus rypheos f, rhypheos b. Tanais praescriptus egreditur, ab excel- thanays f, thanais v. codices bfv. — cf. Rav. 167 1 sq. et 323 7 sq. G 125 551 sioribus scilicet qui pertinent ex monti- bus Caspiis et Caucaseis; qui videlicet fluvius Tanais in Meotidis paludibus sua thanais v. ‖ meotis v. deponit fluenta. ad partem vero meri- dianam habet finem mare Pontum, in quo praescriptae Meotidae paludes influunt, et angustum quod de Ponto in Propontidem propontide bf. iuxta urbem Constantinopolim ingreditur, quod scilicet in pelagum Adriaticum mer- hadriaticum v. git qui antiquitus Ionicus dicitur, deinde ionium v. quoque sinum Italiae Tyrrhenicum et Gal- ytalie f. ‖ tyrenum f, tyrrenum b. licum, sinum Valeriaco Hispaniae fretum- valeriatico bf. ‖ hyspanie f. ‖ fretum v. que Gaditanum. qui videlicet finis etiam qui] quae v, que b. occidentalem plagam in se complectitur. 125. Septentrionales Europae termini septentrionalē bf. sunt Oceanus qui tangit Scythiam here- occeanus bf. ‖ scithiam f, scientiam b. mosam. in primis Scythia quae in omni- scithia bf. bus heremosa existit. ponitur autem per ora litoris Oceani septentrionalis iuxta littoris v. ‖ occeani bf. montes Ripheos. quae etiam longe la- rhypheos b. codices bfv. — cf. Rav. 323 10 sq. et 168 1 sq. G 126 552 teque spatiosissima esse dignoscitur. spaciosissima f. deinde in planiciis per longa undique planitiis bv. spatia patria ponitur Chazaria, quae spacia f. ‖ gazaria v. maior Scythia vocatur. hanc Iordanes scithia bf. cronographus in modum fungi scari- corriographus f, chonographus b, cosmographus Rav. phum esse dixit, ipsosque Chazaros Aga- Chazaros] gazaros v. zaros nominavit. item Amazonas, ubi eas, postea egressae sunt de montibus postea] postquam Rav. Caucaseis, antiquitus manere legimus. caucasis v. ‖ manare v, fuisse Rav. iuxta eundem quoque Oceanum confinis eandem bf. ‖ occeanum bf. eiusdem Colchiae regionis patria est ab cholchie bf. antiquitus ab v, ab antiquis Rav. 29 19. antiquitus Amazonum dicta, postquam eas de Caucaseis montibus exisse legi- mus. deinde tangit Roxolanos Sarmatos. rex olanos b. 126. Item per Sardonium intimavi, sardonum v. ‖ intimavi] indicavi Rav. qui refert quod post hanc Sarmatorum qui] quid v. patriam Oceanus innavigabilis sit. ex occeanū b, occeanum f. cuius autem Sarmatiae montibus plura sarmacie f. codices bfv. — cf. Rav. 168 8 sq. 324 7 sq. 200 5 sq. G 127 553 procedunt flumina, ex quibus praecipuus praecedunt v, precedunt b, in Oceanum mergit, qui vocatur Raugis. in om. v. ‖ occeanum bf et sic deinceps. ‖ Raugis] Bangis Rav. alter quoque ad Danubium tendens eidem eiusdem bf. copulatur, qui dicitur Apion. civitates vero, quia caret, nee ingessimus omnino. Iterum Scythas, postmodum Refenos scythias v, scitas bf, scilicet Oceanus tangit Scythas. ‖ rephenos v. atque Cerdefennos, verum etiam Danos cerdephenos v. necnon et Saxones, Frisones etiam. saxenos b. ‖ Frisones] et phrixones v. 127. Iuxta quoque eundem Oceanum confinatur eiusdem Sarmatiae Scythia confinant v. ‖ Sarmatiae] farmacie f. ‖ scitia bf. quae omnino harenosa existit. quam vi- herenosa bf, aeatuosa Rav., heremosa 551 18. ‖ existet b. delicet praelati descripsere philosophi; ipse vero iuxta Sardonium eam nominavi. iuxta om. f. post idem Oceanus innavigabilis esse pro- occeanū bf, oceanum v. ‖ innavigabilem v. batur. Item secus Scythiam in eodem Oceani scitia bf. ‖ occeano bf ut infra 554 9. litore patria ponitur Rerifenorum et Scer- littore v. ‖ reriphenorum v, rerifennorum bf. ‖ scordifennorum f, scerdifernorum b. codices bfv. — cf. Rav. 200 11 sq. et 324 11 sq. G 128 554 difenorum. cuius patriae homines, ut ait Athanarich Gothorum philosophus, rupes gotorum f. montium inhabitant et venatu tam viri moncium f. ‖ venenatū b. quam et mulieres vivunt, pane vinoque et om. v. expertes atque ignari omnino. quae pa- tria super omnes alias frigida esse de- scribitur. 128. Secus eosdem quoque Scerdefen- fecus f. ‖ scerdephenos v. nos eodem litore Oceano patria est quae littore fv. dicitur Dania. quae videlicet, ut dicunt danaia v. ‖ quē b. Athanarich et Ildebaldus et Marcomirus Marcomirus] marchomírus v, marco et mirus f. Gothorum philosophi, super omnes na- tiones velocissimos profert homines. nam profecit v. ‖ nam] non v. inter ceteras hoc sua vel infiunt laudant laudatur bf, problemata: Laudabatur Parthus in arcu dum non in arcu] marcu v. noverant Gothos. noverat bf. Set o ubi est Danus? danaus v. Quae Dania modo Nordomannorum damia v. ‖ nordomanorun v. seu Warangorum dicitur patria. seu] seu sed v. ‖ Warangorum] unarangorum v. codices bfv. — cf. Rav. 201 7 sq. G 130 555 129. Porro ad occidentales fines Eu- Porro] forid f. ‖ occidentalē b. ropae Oceanus Gallicus est, quam modo gˉallicus b. ‖ quam] scilicet Galliam ut apud Ravennatem, quem v. Francorum possidet generatio, item Ocea- pharicorum v. nus Britanniens, Aquitanicus, Spanogua- brittanniacus b. sconiacus, verum etiam Spaniens usque spaniacus b, bispaniacus v. ad plagam, uti praemissum est, occiden- ut v. ‖ occidentale bf. talis Gaditani fretus, ubi sunt insulae gaditā f. Fortunatae et ubi est mons Tastiola. tastula v. 130. Hispania habet fines ab uno latere ispania f, yspania b, iuxta litus Occani saltum Pireneum, Spa- littus v. ‖ pyrrheneum v, pyrreneum b. hispanos guasconiam v. nosguasconiam vero iuxta mare magnum Gallicum, ipsumque ex alio latere saltum saltum — latere om. v. Pirineum et provinciam Septimanam. a secundo quoque latere habet fines Hi- yspania f. spania saepe dictum mare Gallicum Va- veleriacum f. leriacum. a tertio autem id est ab oc- tercio f. ‖ id est] idem f. cidentali quod praediximus mare Oceano predicimus f. Britannicum. a quarto demum latere brittanicum b, britanicum f. codices bfv. — cf. Rav. 324 14 sq. et 322 1 sq. G 130 556 habet fines praemissum fretum Gadita- num, quod exit de mari Gallico et in- gallicū v. greditur in praedictum Oceanum occiden- occidentale v. talem Britannicum, quodque dividit inter brittannicum b, britanicum f. Africae Maurorum patriam et eandem eadem f, eamdem b. Hispaniam. yspania f, hispania b. codices bfv. — cf. Rav. 322 14 sq.